Những thông tin cơ bản về bệnh bạc lá lúa

Những thông tin cơ bản về bệnh bạc lá lúa

Nông nghiệp Phòng và trị bệnh cây trồng

Hiện các ruộng lúa mùa trên địa bàn các huyện của nước ta đang trong giai đoạn cuối đẻ nhánh – làm đòng, sinh trưởng tốt. Tuy nhiên, một số loại sâu bệnh đã xuất hiện và gây hại, trong đó có bệnh đốm sọc vi khuẩn và bệnh bạc lá.

Trong điều kiện thời tiết từ nay đến cuối vụ thường xuyên có mưa, bão, độ ẩm và nhiệt độ cao là điều kiện thuận lợi cho dịch bệnh phát triển và dễ phát sinh gây hại trên diện rộng, ảnh hưởng đến năng suất lúa mùa. Để chủ động phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do bệnh đốm sọc và bệnh bạc lá gây ra, chúng tôi hướng dẫn bà con cách nhận biết và phòng trừ bệnh như sau:

Nguyên nhân gây bệnh bạc lá

  • Một số giống mẫn cảm với bệnh bạc lá như một số giống tạp giao và một số giống chất lượng.
  • Do thời tiết nóng ẩm, mưa to gió lớn xảy ra trong thời kỳ lúa cần quang hợp cao.
  • Do biện pháp canh tác làm đất không ngấu, cây lúa nhiễm bệnh vàng lá sau lập thu, bón thêm phân cấp cứu vàng lá, cây lúa ra lớp rễ mới phát triển lá non nên gặp mưa dông dễ nhiễm bệnh bạc lá.
  • Bệnh thường mẫn cảm với lượng đạm dư trong lá, những ruộng bón đạm nhiều, bón muộn, bón lai rai, bón không cân đối giữ đạm, lân và kaly, những ruộng trũng hẩu dồn đạm cuối vụ, do biện pháp thâm canh gieo cấy, chăm bón không đúng kỹ thuật.
bệnh bạc lá
Bệnh bạc lá

Biểu hiện

Trên các giống nhiễm bệnh có thể lan xuống tận bẹ lá. Bệnh đốm sọc do vi khuẩn Xanthomonas  Oryzicola  gây nên. Vết bệnh từ mép lá, mút lá lan vào phiến lá hoặc lan thẳng xuống gân chính, vết bệnh lan rộng theo đường lượn sóng hoặc thẳng, mô bệnh xanh tái, vàng lục cuối cùng là cháy khô có màu nâu xám. Thông thường mô bệnh với mô khỏe trên phiến lá rất rõ rệt, có đường gợn sóng vàng hoặc không vàng, có khi có một đường chỉ màu nâu xẫm, đứt quãng hay không đứt quãng. Khi nắng lên vết hai loại bệnh đều héo đi, phiến lá bị khô trắng từng vệt từ đầu lá kéo dài dọc theo mép lá, rìa vết bệnh có hình lượn sóng.

Khi ruộng lúa nhiễm bệnh nặng, lá bị khô trắng tới 60 – 70% diện tích hoặc toàn bộ. Vào buổi sáng sớm hoặc trong điều kiện thời tiết ẩm ở trên vết bệnh thường xuất hiện các giọt dịch vi khuẩn màu trắng đục. Khi khô đi có màu vàng hoặc nâu hình cầu li ti.

Nếu bệnh bùng phát thành dịch, nhất là trong giai đoạn làm đòng đến trỗ bông thì cây lúa dễ bị nghẹn đòng; bông bạc, hạt lép nhiều và làm giảm năng suất tới 55 – 70%. Với điều kiện nhiệt độ cao 25 – 300C và ẩm độ cao 95 – 100%, bệnh thường phát triển mạnh. Và có nguy cơ lây lan thành dịch. Ở những chân ruộng hẩu, ruộng trũng, chua, bón nhiều đạm; mất cân đối hoặc các diện tích bón đạm muộn, bón lai rai,… Cũng làm cho lúa bị bệnh bạc lá, đốm sọc gây hại nặng.

Biện pháp phòng tránh bệnh

Để khắc phục tình trạng trên, phòng tránh bệnh bạc lá ở lúa mùa. Ngoài các biện pháp canh tác đại trà, cần tập trung vào một số điểm sau:

Theo dõi thường xuyên tình trạng lúa
Theo dõi thường xuyên tình trạng lúa

Chọn giống tốt

Chọn giống chống chịu tốt với bệnh bạc lá để đưa vào gieo cấy ở vụ mùa.

Tuân thủ biện pháp thâm canh

Tuân thủ về kỹ thuật trong biện pháp thâm canh như:

  • Để đất nhanh mục nên bón vôi từ 15- 20 kg/sào, làm đất phải đủ ngấu. Để tránh ngộ độc rễ nhiễm bệnh vàng lá khi lúa đang đẻ sau tiết lập thu.
  • Chỉ cấy mạ đủ tuổi, chăm bón sớm và cân đối tập trung vào giai đoạn đầu vụ. Nên bón phân NPK chuyên dùng, phân có hàm lượng kaly cao. Chú ý bón nặng đầu, nhẹ cuối. Ưu tiên bón kaly cao cho các giống hay bị nhiễm bạc lá. Những chân ruộng hẩu hay dồn đạm cuối vụ: cần giảm bón đạm. Bón tăng lân và kaly cho cây cứng, lá dầy đỡ bị bệnh bạc lá cuối vụ.

Chỉ phun thuốc khi cần thiết

Chỉ phun thuốc trừ bệnh khi thật cần thiết bằng thuốc Staner, Kasumin, Batuxít…, theo chỉ dẫn của chuyên ngành BVTV. Thực hiện được các điểm trên chắc chắn đã hạn chế phần lớn bệnh bạc lá đối với lúa vụ mùa. Sản xuất nông nghiệp muốn có năng suất cao phải chủ động ngay từ đầu vụ. Đặc biệt bệnh bạc lá khi đã xuất hiện mới xử lý thì hiệu quả không cao. Vì vậy chúng ta cần áp dụng liên hoàn các biện pháp kỹ thuật thâm canh ngay từ đầu vụ mới giành được thắng lợi.

Theo dõi thường xuyên tình trạng lúa

Biện pháp phòng trừ bệnh bạc lá, đốm sọc hiệu quả là thường xuyên thăm đồng; theo dõi, phát hiện bệnh sớm. Chăm sóc hợp lý để cây lúa sinh trưởng khỏe, bón phân cân đối, điều tiết nước phù hợp. Không bón quá nhiều đạm, bón đạm muộn và kéo dài.

Chú ý kết hợp giữa bón đạm với phân chuồng, lân, kali. Khi phát hiện thấy ruộng chớm bị bệnh cần giữ mực nước từ 3 – 5 cm, tuyệt đối không được bón các loại phân hóa học; phân bón qua lá và thuốc kích thích sinh trưởng. Sử dụng các loại thuốc hoá học để phun phòng trừ như: Totan 200WP, Starwiner 20WP; Novaba 68WP, Xanthomix 20WP, PN – Balacide 32 WP, Starner 20 WP,… pha và phun theo hướng dẫn trên vỏ bao bì.